Το έγγραφο είναι εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας με θέμα τις Πανελλαδικές Εξετάσεις ΓΕΛ 2026 για υποψηφίους με αναπηρία, ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Σκοπός του είναι να αποσαφηνιστεί το νομικό πλαίσιο, η κατανομή των υποψηφίων στα κατάλληλα εξεταστικά, βαθμολογικά και ειδικά εξεταστικά κέντρα, καθώς και η διαδικασία γραπτής ή προφορικής εξέτασης, ώστε να διασφαλίζονται η ισότιμη συμμετοχή, η αντικειμενικότητα και η ομαλή διεξαγωγή των εξετάσεων.
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η ειδική διαδικασία αφορά αποκλειστικά τον τρόπο εξέτασης στις Πανελλαδικές Εξετάσεις για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και δεν συνδέεται με τις διατάξεις εισαγωγής υποψηφίων με σοβαρές παθήσεις. Οι υποψήφιοι εξετάζονται γραπτά ή προφορικά, ανάλογα με τις δυνατότητές τους και τις σχετικές γνωματεύσεις. Γραπτή εξέταση, σε ξεχωριστή αίθουσα και με δυνατότητα παράτασης έως τριάντα λεπτά, προβλέπεται για περιπτώσεις όπως σοβαρά προβλήματα ακοής, προβλήματα λόγου και ομιλίας, επιληψία ή διαταραχές αυτιστικού φάσματος, όταν στη γνωμάτευση αναγράφεται γραπτός τρόπος εξέτασης.
Προφορική εξέταση προβλέπεται για υποψηφίους που αδυνατούν να εξεταστούν γραπτά, όπως άτομα με σοβαρά προβλήματα όρασης, κινητική αναπηρία που συνδέεται με τα άνω άκρα, σπαστικότητα άνω άκρων, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες —όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία και δυσορθογραφία— καθώς και διαταραχές αυτιστικού φάσματος, εφόσον στη σχετική γνωμάτευση αναγράφεται προφορικός τρόπος εξέτασης. Προφορική εξέταση μπορεί επίσης να προβλέπεται για υποψηφίους με σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες, σε ειδικές περιπτώσεις που τεκμηριώνονται από αρμόδιες αρχές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενότητα Β. «Τρόπος προφορικής εξέτασης υποψηφίων με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες». Σε αυτήν ορίζεται ότι οι προφορικά εξεταζόμενοι διαγωνίζονται στα ίδια θέματα, με το ίδιο πρόγραμμα και την ίδια διάρκεια εξέτασης με τους γραπτώς εξεταζόμενους. Η διαδικασία περιλαμβάνει χρόνο προετοιμασίας, ο οποίος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τρεις ώρες, και στη συνέχεια χρόνο αξιολόγησης και βαθμολόγησης. Οι υποψήφιοι εισέρχονται στις αίθουσες την ίδια ώρα με τους υπόλοιπους, λαμβάνουν τετράδιο, συμπληρώνουν τα ατομικά τους στοιχεία —ή βοηθούνται από επιτηρητές αν χρειάζεται— και τα στοιχεία αυτά καλύπτονται ώστε να διασφαλίζεται η ανωνυμία.
Μετά τη διανομή των θεμάτων, οι υποψήφιοι έχουν χρόνο να τα μελετήσουν, να τα κατανοήσουν και, εφόσον το επιθυμούν, να κρατήσουν σημειώσεις στο τετράδιό τους. Όταν δηλώσουν έτοιμοι ή όταν παρέλθει το τρίωρο, προσέρχονται μεμονωμένα στην αίθουσα της Επιτροπής Εξέτασης. Εκεί αναπτύσσουν προφορικά τις απαντήσεις τους στα τρία μέλη της επιτροπής, με όποια σειρά επιθυμούν, έχοντας τη δυνατότητα να συμβουλεύονται τις σημειώσεις τους και τα θέματα. Αν κατά την αξιολόγηση διαπιστωθεί εμφανής δυσκολία στη ροή του λόγου, η επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει επαρκή χρόνο αξιολόγησης.
Η Επιτροπή Εξέτασης αποτελείται από δύο εξεταστές-βαθμολογητές και έναν τρίτο βαθμολογητή ή αναβαθμολογητή. Οι βαθμολογητές αξιολογούν ανεξάρτητα, χωρίς να γνωρίζει ο ένας τη βαθμολογία ή τις σημειώσεις του άλλου. Αν υπάρχει διαφορά μεγαλύτερη από το προβλεπόμενο όριο, το τετράδιο παραπέμπεται σε τρίτο βαθμολογητή. Παράλληλα, απαγορεύεται η γνωστοποίηση οποιασδήποτε πληροφορίας για την αξιολόγηση ή τη βαθμολογία.
Στις γενικές επισημάνσεις τονίζεται ότι η εξέταση πρέπει να γίνεται σε κλίμα που υποστηρίζει την ψυχολογική κατάσταση και την απόδοση των υποψηφίων. Για υποψηφίους με διαταραχές αυτιστικού φάσματος προτείνονται προβλέψιμες διαδικασίες, αποφυγή ενοχλητικών ερεθισμάτων, σύντομες και σαφείς ερωτήσεις και, όπου προβλέπεται, παρουσία εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης χωρίς παρέμβαση στο περιεχόμενο της εξέτασης. Για τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, η προφορική διαδικασία λειτουργεί ως προσαρμογή του τρόπου απόδοσης των γνώσεων, χωρίς διαφοροποίηση των θεμάτων ή των απαιτήσεων αξιολόγησης.
Η αναλυτική εγκύκλιος: